Przez ostatnie dwa lata europejski przemysł funkcjonował w wyjątkowo wymagających warunkach. Wysokie koszty energii, utrzymująca się inflacja, niepewność geopolityczna oraz spowolnienie inwestycji sprawiły, że wiele przedsiębiorstw ograniczyło produkcję, zmniejszyło zapasy i ostrożniej podchodziło do nowych zamówień. Branże związane z produkcją maszyn, motoryzacją czy obróbką metali szczególnie odczuły skutki tego spowolnienia.
Jednak najnowsze dane pokazują, że sytuacja może stopniowo się zmieniać. Zarówno wskaźnik PMI dla polskiego przemysłu, jak i badania nastrojów europejskiego sektora odlewniczego wskazują na poprawę oczekiwań przedsiębiorców. Nie oznacza to jeszcze powrotu do dynamicznego wzrostu, ale pojawiają się sygnały świadczące o tym, że najtrudniejszy okres może być już za nami.
PMI, czyli barometr kondycji przemysłu.
Jednym z najczęściej wykorzystywanych wskaźników oceny sytuacji gospodarczej jest Purchasing Managers’ Index (PMI). Powstaje na podstawie ankiet przeprowadzanych wśród menedżerów odpowiedzialnych za zakupy w przedsiębiorstwach produkcyjnych.Przygotowywany jest przez specjalistów i analityków z S&P Global Oceniają oni między innymi poziom nowych zamówień, wielkość produkcji, zatrudnienie, czas dostaw oraz poziom zapasów.
Wartość PMI przekraczająca 50 punktów oznacza rozwój sektora przemysłowego, natomiast wynik poniżej tej granicy wskazuje na spowolnienie. Co istotne, PMI jest wskaźnikiem wyprzedzającym. Często sygnalizuje zmianę trendu jeszcze zanim będzie ona widoczna w oficjalnych danych dotyczących produkcji przemysłowej czy PKB.
Dlatego publikacja każdego miesięcznego raportu jest uważnie analizowana przez przedsiębiorców, inwestorów i ekonomistów. Dla firm działających w sektorze produkcyjnym stanowi cenne źródło informacji przy planowaniu sprzedaży, zakupów i inwestycji.
Coraz lepsze nastroje w polskim przemyśle
Najnowsze odczyty PMI pokazują, że polski przemysł stopniowo wychodzi z okresu osłabienia. W lipcu wskaźnik osiągnął poziom 49 punktów w stosunku do 46,1 w czerwcu!Poprawa wskaźnika sugeruje, że przedsiębiorstwa z większym optymizmem patrzą na kolejne miesiące działalności.
Na szczególną uwagę zasługują trzy elementy.
Po pierwsze, wyhamowuje tempo spadku aktywności produkcyjnej. Oznacza to, że firmy coraz częściej obserwują stabilizację portfela zamówień.
Po drugie, poprawiają się oczekiwania dotyczące przyszłej produkcji. Menedżerowie zaczynają planować kolejne miesiące z większą pewnością niż jeszcze na początku roku.
Po trzecie, stopniowo odbudowuje się zaufanie do rynku. Choć przedsiębiorcy nadal zachowują ostrożność, coraz częściej przygotowują się do zwiększenia wykorzystania swoich mocy produkcyjnych.
Nie oznacza to oczywiście końca wszystkich problemów. W wielu branżach popyt pozostaje słabszy niż przed kryzysem, a konkurencja cenowa nadal jest bardzo silna. Jednak poprawa nastrojów często stanowi pierwszy etap powrotu do wzrostu.
Europejskie odlewnie również patrzą z większym optymizmem.
Podobne sygnały płyną z europejskiego przemysłu odlewniczego. Badania nastrojów prowadzone wśród odlewni pokazują stopniową poprawę oczekiwań dotyczących przyszłej aktywności gospodarczej.
Jest to szczególnie istotna informacja, ponieważ odlewnie znajdują się na początku wielu łańcuchów dostaw. Ich sytuacja często odzwierciedla kondycję całego przemysłu maszynowego, motoryzacyjnego, energetycznego oraz infrastrukturalnego.
Jeżeli huty żeliwa, stali czy metali nieżelaznych zaczynają z większym optymizmem oceniać nadchodzące miesiące, może to oznaczać, że również ich klienci planują zwiększenie produkcji i inwestycji.
Nie jest to jeszcze sygnał gwałtownego wzrostu. Bardziej przypomina stopniowe odchodzenie od nastrojów kryzysowych i przechodzenie do fazy stabilizacji.
Dlaczego odlewnie są tak ważnym wskaźnikiem?
Produkcja odlewów stanowi fundament wielu gałęzi przemysłu. Bez komponentów odlewniczych trudno wyobrazić sobie produkcję obrabiarek, maszyn rolniczych, przekładni, pomp, sprężarek czy urządzeń energetycznych.
Odlewnie bardzo szybko odczuwają zarówno spadek, jak i wzrost zamówień. Gdy producenci maszyn ograniczają inwestycje, zmniejsza się zapotrzebowanie na odlewy. Kiedy rynek zaczyna się odbudowywać, zamówienia na komponenty odlewnicze rosną zwykle jako jedne z pierwszych.
Dlatego poprawa nastrojów w tej branży może być postrzegana jako jeden z pierwszych sygnałów nadchodzącego ożywienia w przemyśle.
Co oznacza to dla firm zajmujących się obróbką skrawaniem?
Dla przedsiębiorstw specjalizujących się w obróbce metali najbliższe miesiące mogą przynieść większą liczbę zapytań ofertowych oraz stopniowy wzrost liczby nowych projektów.
Nie będzie to prawdopodobnie gwałtowny skok zamówień. Znacznie bardziej realny wydaje się scenariusz stopniowego odbudowywania portfela zleceń.
W takiej sytuacji przewagę będą miały firmy dobrze przygotowane organizacyjnie i technologicznie. Klienci coraz częściej oczekują krótkich terminów realizacji, wysokiej jakości oraz stabilności dostaw.
Rosnące znaczenie będą miały również koszty produkcji. Nawet przy poprawiającej się koniunkturze przedsiębiorstwa nadal będą bardzo uważnie analizować opłacalność swoich procesów technologicznych.
Ostrożny optymizm zamiast euforii
Historia gospodarki pokazuje, że odbudowa przemysłu rzadko przebiega liniowo. Po okresach spowolnienia często pojawiają się miesiące lepsze i słabsze, zanim rynek wejdzie w trwały trend wzrostowy.
Dlatego obecnych danych nie należy interpretować jako zapowiedzi szybkiego boomu gospodarczego. Nadal istnieje wiele czynników ryzyka, takich jak sytuacja geopolityczna, ceny energii, koszty finansowania inwestycji czy kondycja największych europejskich gospodarek.
Jednocześnie trudno ignorować fakt, że coraz więcej wskaźników zaczyna wskazywać ten sam kierunek. Zarówno dane dotyczące polskiego przemysłu, jak i badania europejskich odlewni sugerują poprawę oczekiwań przedsiębiorców.
Jak wykorzystać obecny moment?
Firmy, które chcą wykorzystać nadchodzące ożywienie, nie powinny czekać na moment, gdy portfel zamówień będzie już w pełni zapełniony. To właśnie okres przejściowy jest najlepszym czasem na przygotowanie organizacji do większej aktywności rynku.
Warto zweryfikować bazę dostawców, przeanalizować dostępność materiałów, zoptymalizować procesy technologiczne oraz zadbać o odpowiedni poziom zapasów kluczowych surowców. Równie ważne jest utrzymywanie bliskich relacji z partnerami handlowymi i bieżące monitorowanie zmian na rynku.
Przedsiębiorstwa, które odpowiednio wcześnie przygotują się na wzrost aktywności gospodarczej, będą mogły szybciej reagować na nowe zamówienia i skuteczniej wykorzystać poprawiającą się koniunkturę.
Podsumowanie
Dzisiejszy obraz europejskiego przemysłu jest znacznie bardziej złożony niż prosty podział na kryzys i wzrost. Nadal funkcjonujemy w otoczeniu pełnym wyzwań, jednak coraz więcej danych wskazuje na stopniową poprawę sytuacji.
Lepsze odczyty PMI dla polskiego przemysłu oraz bardziej optymistyczne nastroje europejskich odlewni nie są jeszcze dowodem zakończenia trudnego okresu. Są jednak ważnym sygnałem, że przedsiębiorcy zaczynają patrzeć w przyszłość z większą pewnością.
Dla firm związanych z przemysłem maszynowym, obróbką skrawaniem i materiałami konstrukcyjnymi może to być dobry moment, aby przygotować się na kolejny etap cyklu gospodarczego. W świecie produkcji przewagę często zdobywają nie ci, którzy reagują na zmiany najszybciej, lecz ci, którzy potrafią je dostrzec odpowiednio wcześnie.
Niniejszy tekst powstał w oparciu o artykuł Witold Dobosz dyrektora zarządzającego w Odlewniczej Izbie Gospodarczej z 29 lipca br. pt „Nastroje europejskiego przemysłu odlewniczego” opublikowanego na stronie https://eff-eu.org oraz komunikatu prasowego S&P Global z dnia 3 sierpnia br. opatrzonego komentarzem Trevora Balchina, dyrektora ekonomicznego w S&P Global Market Inteligence.